Depresja u dzieci i młodzieży

Depresja u dzieci – co warto wiedzieć?

Depresja u dzieci i nastolatków to poważne zaburzenie psychiczne, które może objawiać się inaczej niż u dorosłych. Często pozostaje niezauważona, ponieważ młodsze osoby nie zawsze potrafią mówić o swoim stanie emocjonalnym.

Objawy zależą od wieku, etapu rozwoju i sytuacji życiowej dziecka. U młodszych dzieci mogą dominować drażliwość, wybuchy złości, u nastolatków wycofanie społeczne, utrata motywacji i niska samoocena.

Jak rozpoznać depresję u dziecka?

Objawy depresji można podzielić na kilka grup:

• Objawy emocjonalne: smutek, przygnębienie, poczucie winy, niska samoocena, a także drażliwość, wybuchy złości, napięcie emocjonalne. Drażliwość bywa dominującym objawem depresji u dzieci i nastolatków.
• Objawy poznawcze: trudności w koncentracji, negatywne myślenie o sobie i przyszłości, myśli rezygnacyjne lub samobójcze.
• Obniżona energia: zmniejszona motywacja, brak siły do codziennych aktywności, szybkie męczenie się, trudności z podejmowaniem wysiłku.
• Objawy somatyczne: bóle głowy, bóle brzucha, napięcie mięśniowe i inne dolegliwości fizyczne bez uchwytnej przyczyny medycznej (tzw. objawy psychosomatyczne).
• Zaburzenia snu: trudności z zasypianiem, częste wybudzanie się, zbyt wczesne budzenie się lub nadmierna senność w ciągu dnia.
• Zaburzenia apetytu: utrata apetytu i spadek masy ciała albo przeciwnie – wzmożony apetyt i przyrost masy ciała.

Zmiany w zachowaniu: wycofanie społeczne, unikanie kontaktów z rówieśnikami, pogorszenie wyników w nauce, impulsywność, zachowania autoagresywne lub samookaleczanie.

Jak można pomóc dziecku z depresją?

Najskuteczniejszą formą leczenia jest psychoterapia, zwłaszcza terapia poznawczo-behawioralna (CBT), która pomaga dziecku rozpoznawać i zmieniać negatywne wzorce myślenia oraz radzić sobie z trudnymi emocjami.

W wielu przypadkach warto włączyć terapię rodzinną, by poprawić relacje i komunikację w domu.

W przypadku depresji umiarkowanej lub ciężkiej może być konieczne wprowadzenie farmakoterapii. Najczęściej stosuje się leki z grupy SSRI, czyli selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny.

Równie ważne jest wsparcie rodziny i środowiska dziecka – psychoedukacja dla rodziców, dbanie o regularny rytm dnia, aktywność fizyczną i zdrową dietę.

Jakie zaburzenia często towarzyszą depresji?

Depresja u dzieci i młodzieży często współwystępuje z innymi trudnościami, które mogą pogłębiać jej przebieg lub utrudniać leczenie. Są to m.in.:

• zaburzenia lękowe (np. lęk separacyjny, fobia społeczna),
• ADHD,
• zaburzenia odżywiania,
• uzależnienia (np. od internetu, telefonu, substancji psychoaktywnych).

Dlatego tak ważne jest kompleksowe podejście do diagnostyki i terapii.

Depresja to znak, że dzieje się coś, czemu trzeba się uważniej przyjrzeć.

Depresja to poważne, ale możliwe do leczenia zaburzenie zdrowia psychicznego. Jej objawy mogą być subtelne i niespecyficzne, dlatego warto być czujnym.Im wcześniej podejmie się działania, tym większa szansa na poprawę stanu psychicznego dziecka.